![](https://www.termedia.pl/f/pages/17559_d3c4f710ae5f874ccce39ccca15a0ff4_blog.jpg)
Powstały standardy leczenia żywieniowego w onkologii
Redaktor: Kamila Gębska
Data: 28.05.2015
Źródło: mat.press.,KG
Podczas XXI Zjazdu Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej w Poznaniu ogłoszono „Standardy leczenia żywieniowego w onkologii”. Opracowały je wspólnie cztery towarzystwa naukowe: Polskie Towarzystwo Chirurgii Onkologicznej, Polskie Towarzystwo Onkologiczne, Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej oraz Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego, Dojelitowego i Metabolizmu.
– Są to pierwsze wspólne standardy postępowania, pod którymi podpisują się prezesi czterech towarzystw onkologicznych – podkreśla dr Michał Jankowski z Kliniki Chirurgii Onkologicznej Collegium Medicum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Centrum Onkologii w Bydgoszczy, który przedstawił je uczestnikom poznańskiego zjazdu. – Jest nadzieja, że dzięki jasno sprecyzowanym zasadom oceny stanu odżywienia pacjenta i zastosowania terapii żywieniowej poprawią się efekty leczenia onkologicznego w Polsce.
Dr Paweł Kabata z Kliniki Chirurgii Onkologicznej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, który również był zaangażowany w opracowanie wytycznych, dodaje, że lekarze znajdą w nich wskazówki dotyczące zapewnienia kompleksowej opieki zarówno pacjentom potrzebującym jedynie podstawowej formy wsparcia żywieniowego, jak i chorym ciężko wyniszczonym, którzy wymagają intensywnego leczenia żywieniowego.
– W jednym miejscu zostały zebrane zalecenia, które do tej pory zawarte były w różnych dokumentach. Są tu zarówno bardzo specjalistyczne rekomendacje, dotyczące np. stosowania różnych form żywienia dojelitowego, pozajelitowego, jak i zwykłe zalecenia dietetyczne – tłumaczy dr Kabata.
– Dzięki temu każdy, kto zajmuje się leczeniem chorych na nowotwory, będzie miał łatwy dostęp do wszystkich zaleceń. Nie będzie musiał zastanawiać się, co, w jakiej kolejności i kiedy realizować – dodaje dr Jankowski, podkreślając jednocześnie, że największą korzyść ze stosowania standardów odniosą pacjenci. – Chory, u którego podejmuje się prawidłową interwencję żywieniową, w odpowiednim czasie i formie, ma większe szanse na uniknięcie powikłań, lepszą tolerancję terapii przeciwnowotworowej i wyleczenie raka – tłumaczy.
Objawy niedożywienia lub wyniszczenia występują u 30-85 proc. chorych na nowotwory. 5-20 proc. umiera z powodu wyniszczenia w terminalnym okresie choroby. Częstość niedożywienia i wyniszczenia zależy od rodzaju nowotworu, stopnia jego zaawansowania i wieku chorego. Na wyniszczenie najbardziej narażone są dzieci i osoby w podeszłym wieku, chorzy na nowotwory układu pokarmowego (zwłaszcza na raka żołądka, przełyku i trzustki), nowotwory złośliwe głowy i szyi, płuc oraz gruczołu krokowego. Wskutek niedożywienia dochodzi do szybkiej utraty masy ciała, osłabienia i degradacji mięśni, pogorszenia sprawności psychoruchowej, upośledzenia odporności oraz zaburzeń: trawienia, wchłaniania i perystaltyki jelit. U niedożywionego pacjenta gorzej goją się rany, częściej rozwijają się zakażenia i powikłania, wydłuża się czas jego pobytu w szpitalu i znacząco rosną koszty jego leczenia.
Żeby temu zapobiec, Ministerstwo Zdrowia wprowadziło obowiązek oceny stanu odżywienia wszystkich pacjentów przyjmowanych na oddziały szpitalne. Lekarz, wypełniając odpowiedni formularz (skalę oceny odżywienia), określa, czy i w jakim stopniu dany pacjent zagrożony jest niedożywieniem, a w przypadku stwierdzenia niedożywienia ustala, jaką metodą i w jakich dawkach będą pacjentowi dostarczane niezbędne substancje odżywcze: białka, węglowodany, tłuszcze, elektrolity, witaminy, pierwiastki śladowe i woda.
Wybór metody leczenia żywieniowego powinien być oparty na analizie stanu klinicznego chorego, stopnia i rodzaju niedożywienia, planowanego okresu żywienia oraz okresu stosowania żywienia (przedoperacyjne, pooperacyjne).
Eksperci podkreślają, że część chorych, zwłaszcza po operacjach w obrębie głowy i szyi, całkowitej resekcji żołądka lub przełyku, radio- czy chemioterapii w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego, powinno uzyskać profesjonalną poradę dietetyczną. W przeciwnym razie jest niemal pewne, że pojawią się u nich powikłania i schorzenia będące konsekwencją niewłaściwego stanu odżywiania i niedoborów składników odżywczych. Jednak NFZ nie refunduje porad dietetycznych, mimo iż powszechnie wiadomo, że leczenie powikłań zdecydowanie podnosi koszty opieki zdrowotnej.
Dr Paweł Kabata z Kliniki Chirurgii Onkologicznej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, który również był zaangażowany w opracowanie wytycznych, dodaje, że lekarze znajdą w nich wskazówki dotyczące zapewnienia kompleksowej opieki zarówno pacjentom potrzebującym jedynie podstawowej formy wsparcia żywieniowego, jak i chorym ciężko wyniszczonym, którzy wymagają intensywnego leczenia żywieniowego.
– W jednym miejscu zostały zebrane zalecenia, które do tej pory zawarte były w różnych dokumentach. Są tu zarówno bardzo specjalistyczne rekomendacje, dotyczące np. stosowania różnych form żywienia dojelitowego, pozajelitowego, jak i zwykłe zalecenia dietetyczne – tłumaczy dr Kabata.
– Dzięki temu każdy, kto zajmuje się leczeniem chorych na nowotwory, będzie miał łatwy dostęp do wszystkich zaleceń. Nie będzie musiał zastanawiać się, co, w jakiej kolejności i kiedy realizować – dodaje dr Jankowski, podkreślając jednocześnie, że największą korzyść ze stosowania standardów odniosą pacjenci. – Chory, u którego podejmuje się prawidłową interwencję żywieniową, w odpowiednim czasie i formie, ma większe szanse na uniknięcie powikłań, lepszą tolerancję terapii przeciwnowotworowej i wyleczenie raka – tłumaczy.
Objawy niedożywienia lub wyniszczenia występują u 30-85 proc. chorych na nowotwory. 5-20 proc. umiera z powodu wyniszczenia w terminalnym okresie choroby. Częstość niedożywienia i wyniszczenia zależy od rodzaju nowotworu, stopnia jego zaawansowania i wieku chorego. Na wyniszczenie najbardziej narażone są dzieci i osoby w podeszłym wieku, chorzy na nowotwory układu pokarmowego (zwłaszcza na raka żołądka, przełyku i trzustki), nowotwory złośliwe głowy i szyi, płuc oraz gruczołu krokowego. Wskutek niedożywienia dochodzi do szybkiej utraty masy ciała, osłabienia i degradacji mięśni, pogorszenia sprawności psychoruchowej, upośledzenia odporności oraz zaburzeń: trawienia, wchłaniania i perystaltyki jelit. U niedożywionego pacjenta gorzej goją się rany, częściej rozwijają się zakażenia i powikłania, wydłuża się czas jego pobytu w szpitalu i znacząco rosną koszty jego leczenia.
Żeby temu zapobiec, Ministerstwo Zdrowia wprowadziło obowiązek oceny stanu odżywienia wszystkich pacjentów przyjmowanych na oddziały szpitalne. Lekarz, wypełniając odpowiedni formularz (skalę oceny odżywienia), określa, czy i w jakim stopniu dany pacjent zagrożony jest niedożywieniem, a w przypadku stwierdzenia niedożywienia ustala, jaką metodą i w jakich dawkach będą pacjentowi dostarczane niezbędne substancje odżywcze: białka, węglowodany, tłuszcze, elektrolity, witaminy, pierwiastki śladowe i woda.
Wybór metody leczenia żywieniowego powinien być oparty na analizie stanu klinicznego chorego, stopnia i rodzaju niedożywienia, planowanego okresu żywienia oraz okresu stosowania żywienia (przedoperacyjne, pooperacyjne).
Eksperci podkreślają, że część chorych, zwłaszcza po operacjach w obrębie głowy i szyi, całkowitej resekcji żołądka lub przełyku, radio- czy chemioterapii w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego, powinno uzyskać profesjonalną poradę dietetyczną. W przeciwnym razie jest niemal pewne, że pojawią się u nich powikłania i schorzenia będące konsekwencją niewłaściwego stanu odżywiania i niedoborów składników odżywczych. Jednak NFZ nie refunduje porad dietetycznych, mimo iż powszechnie wiadomo, że leczenie powikłań zdecydowanie podnosi koszty opieki zdrowotnej.