![](https://www.termedia.pl/f/pages/57762_78fdba0035ea655ac3bc034718fb82bb_blog.jpg)
Uczelnie medyczne o warunkach szkoleń przyszłych lekarzy
Tagi: | NIL, uczelnie medyczne, kadry, kształcenie, kierunek lekarski, studenci |
Uczelnie medyczne w Polsce widzą potrzebę szkoleń w zakresie nowych metod dydaktycznych, etyki medycznej i komunikacji z pacjentem. Uważają też, iż istnieje potrzeba ulepszenia mechanizmu oceny informacji zwrotnych udzielanych studentom a także wzmacnianie inicjatyw promujących wymianę studencką i staże z innymi ośrodkami.
Naczelna Izba Lekarska wraz z Centralnym Ośrodkiem Badań Innowacji i Kształcenia NIL po raz drugi opublikowała raport dotyczący warunków kształcenia na kierunkach lekarskich. Tym razem raport dotyczy roku akademickiego 2022/2023 i skupiał się m.in. na kadrze naukowo-dydaktycznej, nauczaniu przedmiotów przedklinicznych i klinicznych oraz wynikach nauczania.
Jak wskazuje Damian Patecki, przewodniczący Komisji kształcenia medycznego Naczelnej Rady Lekarskiej odpowiedź na pytania o standardy kształcenia medycznego w Polsce jest kluczowa nie tylko dla przyszłości systemu ochrony zdrowia, ale też dla dobrostanu każdego pacjenta.
Autorzy raportu podkreślili, że współczesna medycyna jest dziedziną nieustannie rozwijającą się, wymagającą od lekarzy i lekarzy dentystów nie tylko dogłębnej wiedzy, ale również zdolności adaptacji do szybkich zmian.
Wskazali, że w obliczu tak dynamicznego otoczenia kluczowym elementem jest jakość kształcenia medycznego, która determinuje przygotowanie przyszłych medyków do sprostania tym wyzwaniom.
- Odpowiadając na te potrzeby, Naczelna Izba Lekarska podjęła się zadania oceny jakości kształcenia w polskich uczelniach medycznych. Uzyskane wyniki wskazują na różnorodność podejść do kształcenia w różnych uczelniach, podkreślając jednocześnie znaczenie kadry naukowo-dydaktycznej w procesie edukacyjnym - podkreślono.
Uczelnie, które wyraziły opinię na temat potrzeb
Ankiety z pytaniami trafiły do 31 uczelni. Odpowiedzi udzieliło 19 ośrodków akademickich. Wśród nich znalazły się:
- Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
- Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
- Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
- Uniwersytet Medyczny w Łodzi
- Gdański Uniwersytet Medyczny
- Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
- Warszawski Uniwersytet Medyczny
- Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie
- Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
- Uniwersytet Kaliski im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego
- Akademia Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu
- Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego z siedzibą w Krakowie
- Politechnika Wrocławska
- Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie
- Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach
- Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
- Uniwersytet Opolski
- Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu
- Uniwersytet Warszawski
Stan polskich uczelni medycznych
W roku akademickim 2022/2023 na wszystkich przebadanych uczelniach na kierunkach lekarskich kształciło się 27 115 studentów. Natomiast kadra dydaktyczna liczyła 5 804 osoby. W grupie tej było 1 179 profesorów, 1 256 doktorów habilitowanych i 3 369 doktorów. Tylko około 12 proc. z nich (711 osób) zatrudniały uczelnie „nowe”. Pozostałe 5093 osoby to pracownicy dziewięciu „starych” uczelni. Najliczniejszą grupę stanowią nauczyciele Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu (1057), Uniwersytet Medyczny w Łodzi (854) i Warszawski Uniwersytet Medyczny (686).
W „starych” uczelniach w roku akademickim 2022/23 kształceniem studentów na kierunku lekarskim lub lekarsko-dentystycznym etatowo zajmowało się 1072 osoby z tytułem profesora, 1096 osób z tytułem doktora habilitowanego i 2925 osób z tytułem doktora. W „nowych” uczelniach kształceniem studentów na wymienionych kierunkach zajmowało się 107 osób z tytułem profesora, 160 osób z tytułem doktora habilitowanego i 444 osoby z tytułem doktora.
W grupie profesorów zatrudnionych w roku akademickim 2022/23 w uczelniach uczestniczących w badaniu 147 osób, osiągnęło status „emeritus professor” (mających więcej niż 70 lat).
Badane uczelnie poinformowały, że w roku akademickim 2022/2023 ich pracownicy opublikowali w czasopismach krajowych łącznie 6437 publikacji (w tym 6195 ponad 96 proc.) to publikacje pracowników „starych” uczelni.
Najwięcej publikacji w roku akademickim 2022/2023 w czasopismach krajowych zgłosił Śląski Uniwersytet Medyczny (1332 publikacje) oraz Warszawski Uniwersytet Medyczny (1316 publikacji). Kolejną uczelnią pod względem liczby publikacji w krajowych czasopismach jest Uniwersytet Medyczny w Łodzi (1114 publikacji).
Największą liczbę publikacji w czasopismach zagranicznych miał Warszawski Uniwersytet Medyczny (2478), Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu (1848) i Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach (1773).
Co jest niezbędne do kształcenia przyszłych lekarzy?
Zdaniem władz uczelni uczestniczących w badaniu do prowadzenia nauczania na kierunku lekarskim / lekarsko-dentystycznym niezbędne jest posiadanie „własnej” (etatowej) kadry naukowo-dydaktycznej.
Prawie ze wszystkich uczelni uzyskano twierdzącą odpowiedź na pytanie o to, czy do prowadzenia nauczania na kierunku lekarskim / lekarsko-dentystycznym konieczne jest prowadzenie badań naukowych w zakresie dyscypliny "nauki medyczne".
Odrębne, negatywne zdanie w tej kwestii wyraził Uniwersytet Warszawski. Większość badanych uczelni (11 z 19) nie dostrzega potrzeby zwiększania liczby zajęć praktycznych i klinicznych w swoim programie nauczania. Tylko władze jednej uczelni (Uniwersytet Opolski) zdecydowanie taką potrzebę dostrzegają.
Nauczanie przedmiotów przedklinicznych
Trzy „nowe” uczelnie (AMiSNS w Elblągu, Uniwersytet w Częstochowie i USKW w Warszawie) informują, że w roku akademickim 2022/23 nie miały pełnej, własnej bazy dydaktycznej w zakresie nauk podstawowych. Akademia Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu nie posiada prosektorium i zakładu/pracowni biochemii. Uniwersytet w Częstochowie nie ma zakładu pracowni patologii/patomorfologii. Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie nie ma prosektorium. Pozostałe uczelnie biorące udział w badaniu dysponowały pełną, własną bazą dydaktyczną w zakresie nauk podstawowych.
Władze większości badanych uczelni uważają też, iż istnieje potrzeba ulepszenia mechanizmu oceny informacji zwrotnych udzielanych studentom (odpowiedzi „zdecydowanie tak” i „raczej tak” udzieliło łącznie 11 uczelni).
Zdaniem władz 15 badanych uczelni bardzo potrzebne jest wzmacnianie inicjatyw promujących wymianę studencką i staże z innymi ośrodkami. Zdaniem władz UM we Wrocławiu i UM w Łodzi takie działanie jest "raczej niepotrzebne".
Zdaniem władz trzech uczelni (AMiSNS w Elblągu, UM we Wrocławiu i UM w Białymstoku) nie ma potrzeby tworzenia wspólnych programów i kursów specjalistycznych z innymi ośrodkami, władze UM w Łodzi nie mają zdania w tej kwestii. Władze pozostałych uczelni biorących udział w badaniu widzą taką potrzebę.
Modernizacja i polepszenie infrastruktury
We wszystkich uczelniach uczestniczących w badaniu w ciągu ostatnich 2-3 lat przeprowadzono prace, których celem był rozwój lub modernizacja bazy dydaktycznej w obszarze nauk podstawowych
Ponadto w 17 (z 19) badanych uczelniach istnieje potrzeba budowy nowych obiektów klinicznych dla celów dydaktycznych (w tym 3 odpowiedzi „raczej tak” i „14 odpowiedzi „zdecydowanie tak”). Władze dwóch uczelni (Uniwersytet Kaliski i Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego) "raczej nie widzą" takiej potrzeby.
W 18 (z 19) uczelniach planowana jest modernizacja infrastruktury dydaktycznej (w 14 przypadkach potrzeba ta jest "bardzo silna", w 4 – "raczej silna"). W jednej uczelni (Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego) władze nie mają zdania w tej kwestii.
Władze UM w Białymstoku i Uniwersytetu Kaliskiego nie mają zdanie w kwestii potrzeby regularnego przeprowadzania ankiet ewaluacyjnych wśród studentów swojej uczelni. W pozostałych przypadkach potrzeba ta jest "bardzo silna" (9 uczelni) lub "raczej silna" (8 uczelni).
Potrzeba wdrożenia systemu oceniania zajęć przez studentów w czasie rzeczywistym w AMiSNS w Elblągu i UM w Szczecinie jest "raczej słaba". Władze czterech uczelni (Uniwersytet Kaliski, Uniwersytet Warszawski, UM w Białymstoku i Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego) nie mają zdania w tej kwestii. Natomiast dla pozostałych 13 uczelni potrzeba taka jest "bardzo silna" (4) lub "raczej silna" (9).
Wszystkie uczelnie (z wyjątkiem jednej) wyraziły silną potrzebę szkoleń w zakresie nowych metod dydaktycznych i etyki medycznej i komunikacji z pacjentem.
Rekomendacje autorów raportu
Autorzy raportu przedstawili swoje rekomendacje. Wśród nich znalazł się m. in.
- nadzór nad standardami realizacji programów nauczania - czyli wprowadzenie jednolitych standardów nadzoru nad procesem dydaktycznym na wszystkich uczelniach medycznych w Polsce, aby zapewnić spójność, jednolitość i wysoką jakość kształcenia
- współpraca międzyuczelniana w postaci zachęcania do wymiany doświadczeń oraz kadry dydaktycznej w modelu anglo-saskim i wzmacnianie współpracy między uczelniami o długiej tradycji a nowymi jednostkami edukacyjnym
- inwestycje w infrastrukturę czyli wspieranie nowych uczelni w zakresie rozbudowy infrastruktury dydaktycznej oraz nadzór nad jej odpowiednim planowaniem, aby zapewnić funkcjonalność i efektywność nowych obiektów
- szkolenia dla kadry polegające na rganizowaniu szkoleń wraz z certyfikacją dla kadry dydaktycznej, zwłaszcza z nowych uczelni, w celu zapewnienia najwyższych standardów nauczania. Szkolenia te powinny być dostosowane do dynamicznie zmieniających się wymogów współczesnej medycyny
- ewaluacja programów nauczania – czyli regularne przeglądy programów nauczania i sylabusów w celu ich aktualizacji i dostosowania do najnowszych wymogów medycyny oraz potrzeb rynku pracy
- budowanie sieci współpracy (likwidowanie barier) – czyli umożliwienie studentom i pracownikom naukowym uczestnictwa w projektach badawczych prowadzonych przez różne uczelnie poprzez likwidowanie barier organizacyjnych i administracyjnych
- zachęcanie do innowacji – czyli wspieranie nowatorskich metod nauczania i badań we wszystkich uczelniach
- feedback od studentów polagający na regularnym przeprowadzaniu ankiet wśród studentów na temat jakości kształcenia, z których wyniki powinny być wykorzystywane do tworzenia zaleceń zmian organizacyjnych i merytorycznych w celu ciągłego doskonalenia procesu dydaktycznego.