![](https://www.termedia.pl/f/pages/18205_1a879a781374a949862cad8c4559f846_blog.jpg)
Wystawa stymulatorów serca i trochę historii kardiologii
Redaktor: Marta Koblańska
Data: 21.07.2015
Źródło: mat press/MK
Klinika Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego obchodzi w tym roku 50-lecie wszczepienia pierwszego stymulatora serca. Z tej okazji powstała unikalna w skali kraju ekspozycja stymulatorów i kardiowerterów-defibrylatorów wszczepianych pacjentom na przestrzeni ostatniego pięćdziesięciolecia.
Ekspozycja ponad stu obiektów jest zapisem historii zarówno samej Kliniki, jaki i postępu medycyny przełomu XX i XXI wieku. W gablocie znajdują się: stymulatory, defibrylatory, elektrody, klucze do mocowania elektrod do stymulatorów, zdjęcia z ostatnich 50 lat. Urządzenia wszczepiane pacjentom są dokładnie opisane i zawierają m.in. informacje o roku produkcji, wielkości, wadze czy czasie działania baterii.
– Laikowi trudno sobie wyobrazić, że można ekscytować się kolekcją starych stymulatorów, ale kiedy się je zobaczy i zrozumie, na czym polegała praca lekarzy i determinacja pacjentów, którzy chcieli żyć, to gablota z urządzeniami zaczyna nabierać innego znaczenia. Szczególnie, że przygotował ją człowiek, który był w zespole Kliniki podczas pierwszego wszczepienia – mówi o swoim dziele Stefan Olempski, technik w Klinice Kardiologii WUM.
Ze względów bezpieczeństwa na wystawie zabrakło stymulatora atomowego. W gablocie znalazło się tylko jego zdjęcie. W Polsce wszczepiono jedynie cztery takie urządzenia, a pierwsze zostało implantowane w ówczesnej w IV Klinice Chorób Wewnętrznych Akademii Medycznej w Warszawie 27 lipca 1974 roku. Stymulatory atomowe były urządzeniami skomplikowanymi i kłopotliwymi dla pacjentów. Były duże i ciężkie. Ich temperatura wewnętrzna dochodziła do 300°C. Koszt stymulatora atomowego był znaczny i wynosił ok. 6-7 tys. dolarów.
Rozwój kardiologii w WUM
W latach 60. warszawska Klinika wiodła prym w nowoczesnej kardiologii. Założycielem i pierwszym szefem Kliniki był prof. Zdzisław Askanas (kierownik w latach 1953-1974), prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego i pierwszy konsultant krajowy w dziedzinie kardiologii w Polsce.
Na przełomie 1965 i 1966 roku w Klinice wszczepiono pierwszy rozrusznik serca. Wcześniej w Polsce taki zabieg przeprowadzono tylko w Gdańsku w 1963 roku, a pierwszym na świecie operatorem zabiegu implantacji był szwedzki kardiochirurg dr Ake Senninga ze sztokholmskiego szpitala akademickiego - Instytutu Karolinska.
W latach 1965-66 w IV Klinice Chorób Wewnętrznych wszczepiono pięć pierwszych stymulatorów.
Ówczesny Zespół stanowili: dr Tadeusz Kraska, dr Zygmunt Sadowski, dr Mariusz Stopczyk,
dr Zdzisław Askanas, dr Stefan Rywik, dr Marian Pieniak oraz dr Jacek Ryszard Żochowski i dr Antoni Radecki, którzy dołączyli do zespołu.
W 1967 r. zorganizowano tu pierwszą w Polsce Poradnię Kontroli Stymulatorów Serca, „Bank Stymulatorów Serca” i pierwszą w Polsce Salę „R” (sala wyposażona w monitory z małymi ekranami do monitorowania pracy serca).
W drugiej połowie lat 80. Klinika przeniosła się do nowej siedziby, bloku Centralnego Szpitala Klinicznego Akademii Medycznej przy ul. Banacha i kontynuowała działania realizowane od początku swojego funkcjonowania.
– Nieustannie utrzymujemy światowy poziom. Zespół z licznymi certyfikatami polskimi i europejskimi bierze udział w międzynarodowych projektach i badaniach klinicznych. Wykonujemy jedne z najtrudniejszych zabiegów, wszczepiamy najnowocześniejsze urządzenia i monitorujemy pacjentów dzięki telemedycynie – podkreśla dr hab. n. med. Marcin Grabowski, adiunkt I Katedry i Kliniki Kardiologii WUM.
Dziś kierownikiem Kliniki Kardiologii jest prof. dr hab. med. Grzegorz Opolski, który przez kilkanaście lat był także konsultantem krajowym w dziedzinie kardiologii. Obecnie w Klinice w ciągu roku wykonuje się około 600 zabiegów związanych ze stymulacją serca (pierwszorazowe implantacje i wymiany stymulatorów).
– Wszczepienia stymulatorów i defibrylatorów są stałą aktywnością dzisiejszej Kliniki. Jesteśmy jednym z kilku zespołów, którym mam przyjemność kierować, wykonującym wszystkie tego typu zabiegi – dodaje doc. Marcin Grabowski.
Z biegiem lat, dzięki niezwykłemu rozwojowi medycyny, stymulatory i kardiowertery-defibrylatory serca znacząco zmniejszyły swoje rozmiary. Urządzenia są obecnie dużo mniejsze, lżejsze i bezpieczniejsze dla pacjentów, a co za tym idzie, proces ich wszczepiania stał się mniej skomplikowany i nie wymaga otwierania klatki piersiowej. Dziś zabiegi wykonuje się wewnątrznaczyniowo, a stymulatory funkcjonują po kilkanaście lat. Ponadto urządzenia posiadają zaawansowane funkcje, można programować częstotliwości i sposoby oceniające aktywność pacjenta, szereg funkcji diagnostycznych pozwala rozpoznać niepokojące stany, np. arytmię.
Dawniej stymulatory źle reagowały w obrębie pola magnetycznego, które mogło powodować wyłączenie się urządzenia. Obecne modele pozwalają nawet na przeprowadzenie badań rezonansem magnetycznym. Dzisiejsze urządzenia w zasadzie się nie psują, czasami dochodzi jedynie do uszkodzeń w obrębie elektrod. Dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentowi stosuje się dodatkowo urządzenie telemonitorujące, które pozwala na wczesną interwencję w stanach krytycznych.
– Jednym z problemów opieki w zakresie telemonitoringu jest to, że usługa nie jest procedurą refundowaną w Polsce i nie posiada ostatecznych regulacji prawnych. Mimo to, Klinika korzysta z telemonitoringu kosztem środków szpitalnych, bo jest to nowoczesne, wygodne i efektywne podejście do opieki nad pacjentem, do jakiej dążymy – przekonuje doc. Grabowski.
Kiedyś stymulatory wszczepiano tylko u pacjentów, którzy nie mogli bez nich przeżyć. Dziś coraz częściej wykonuje się zabiegi w celu poprawy komfortu życia. Pacjentów wymagających elektrostymulacji jest coraz więcej, a wskazania do wszczepień są coraz szersze. Zabiegi wykonuje się już u pacjentów z dużym prawdopodobieństwem wystąpienia zaburzeń w najbliższym czasie.
– Laikowi trudno sobie wyobrazić, że można ekscytować się kolekcją starych stymulatorów, ale kiedy się je zobaczy i zrozumie, na czym polegała praca lekarzy i determinacja pacjentów, którzy chcieli żyć, to gablota z urządzeniami zaczyna nabierać innego znaczenia. Szczególnie, że przygotował ją człowiek, który był w zespole Kliniki podczas pierwszego wszczepienia – mówi o swoim dziele Stefan Olempski, technik w Klinice Kardiologii WUM.
Ze względów bezpieczeństwa na wystawie zabrakło stymulatora atomowego. W gablocie znalazło się tylko jego zdjęcie. W Polsce wszczepiono jedynie cztery takie urządzenia, a pierwsze zostało implantowane w ówczesnej w IV Klinice Chorób Wewnętrznych Akademii Medycznej w Warszawie 27 lipca 1974 roku. Stymulatory atomowe były urządzeniami skomplikowanymi i kłopotliwymi dla pacjentów. Były duże i ciężkie. Ich temperatura wewnętrzna dochodziła do 300°C. Koszt stymulatora atomowego był znaczny i wynosił ok. 6-7 tys. dolarów.
Rozwój kardiologii w WUM
W latach 60. warszawska Klinika wiodła prym w nowoczesnej kardiologii. Założycielem i pierwszym szefem Kliniki był prof. Zdzisław Askanas (kierownik w latach 1953-1974), prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego i pierwszy konsultant krajowy w dziedzinie kardiologii w Polsce.
Na przełomie 1965 i 1966 roku w Klinice wszczepiono pierwszy rozrusznik serca. Wcześniej w Polsce taki zabieg przeprowadzono tylko w Gdańsku w 1963 roku, a pierwszym na świecie operatorem zabiegu implantacji był szwedzki kardiochirurg dr Ake Senninga ze sztokholmskiego szpitala akademickiego - Instytutu Karolinska.
W latach 1965-66 w IV Klinice Chorób Wewnętrznych wszczepiono pięć pierwszych stymulatorów.
Ówczesny Zespół stanowili: dr Tadeusz Kraska, dr Zygmunt Sadowski, dr Mariusz Stopczyk,
dr Zdzisław Askanas, dr Stefan Rywik, dr Marian Pieniak oraz dr Jacek Ryszard Żochowski i dr Antoni Radecki, którzy dołączyli do zespołu.
W 1967 r. zorganizowano tu pierwszą w Polsce Poradnię Kontroli Stymulatorów Serca, „Bank Stymulatorów Serca” i pierwszą w Polsce Salę „R” (sala wyposażona w monitory z małymi ekranami do monitorowania pracy serca).
W drugiej połowie lat 80. Klinika przeniosła się do nowej siedziby, bloku Centralnego Szpitala Klinicznego Akademii Medycznej przy ul. Banacha i kontynuowała działania realizowane od początku swojego funkcjonowania.
– Nieustannie utrzymujemy światowy poziom. Zespół z licznymi certyfikatami polskimi i europejskimi bierze udział w międzynarodowych projektach i badaniach klinicznych. Wykonujemy jedne z najtrudniejszych zabiegów, wszczepiamy najnowocześniejsze urządzenia i monitorujemy pacjentów dzięki telemedycynie – podkreśla dr hab. n. med. Marcin Grabowski, adiunkt I Katedry i Kliniki Kardiologii WUM.
Dziś kierownikiem Kliniki Kardiologii jest prof. dr hab. med. Grzegorz Opolski, który przez kilkanaście lat był także konsultantem krajowym w dziedzinie kardiologii. Obecnie w Klinice w ciągu roku wykonuje się około 600 zabiegów związanych ze stymulacją serca (pierwszorazowe implantacje i wymiany stymulatorów).
– Wszczepienia stymulatorów i defibrylatorów są stałą aktywnością dzisiejszej Kliniki. Jesteśmy jednym z kilku zespołów, którym mam przyjemność kierować, wykonującym wszystkie tego typu zabiegi – dodaje doc. Marcin Grabowski.
Z biegiem lat, dzięki niezwykłemu rozwojowi medycyny, stymulatory i kardiowertery-defibrylatory serca znacząco zmniejszyły swoje rozmiary. Urządzenia są obecnie dużo mniejsze, lżejsze i bezpieczniejsze dla pacjentów, a co za tym idzie, proces ich wszczepiania stał się mniej skomplikowany i nie wymaga otwierania klatki piersiowej. Dziś zabiegi wykonuje się wewnątrznaczyniowo, a stymulatory funkcjonują po kilkanaście lat. Ponadto urządzenia posiadają zaawansowane funkcje, można programować częstotliwości i sposoby oceniające aktywność pacjenta, szereg funkcji diagnostycznych pozwala rozpoznać niepokojące stany, np. arytmię.
Dawniej stymulatory źle reagowały w obrębie pola magnetycznego, które mogło powodować wyłączenie się urządzenia. Obecne modele pozwalają nawet na przeprowadzenie badań rezonansem magnetycznym. Dzisiejsze urządzenia w zasadzie się nie psują, czasami dochodzi jedynie do uszkodzeń w obrębie elektrod. Dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentowi stosuje się dodatkowo urządzenie telemonitorujące, które pozwala na wczesną interwencję w stanach krytycznych.
– Jednym z problemów opieki w zakresie telemonitoringu jest to, że usługa nie jest procedurą refundowaną w Polsce i nie posiada ostatecznych regulacji prawnych. Mimo to, Klinika korzysta z telemonitoringu kosztem środków szpitalnych, bo jest to nowoczesne, wygodne i efektywne podejście do opieki nad pacjentem, do jakiej dążymy – przekonuje doc. Grabowski.
Kiedyś stymulatory wszczepiano tylko u pacjentów, którzy nie mogli bez nich przeżyć. Dziś coraz częściej wykonuje się zabiegi w celu poprawy komfortu życia. Pacjentów wymagających elektrostymulacji jest coraz więcej, a wskazania do wszczepień są coraz szersze. Zabiegi wykonuje się już u pacjentów z dużym prawdopodobieństwem wystąpienia zaburzeń w najbliższym czasie.